Ana Sayfa İstanbul Gezi Rehberi Fethiye Camii Hakkında Bilgiler

Fethiye Camii Hakkında Bilgiler

-

İstanbul‘un en güzel semtlerinden biri olan Çarşamba’da bulunan Fethiye Camii, Haliç’e yukarıdan bakan Tarihi Yarımada’nın beşinci tepesinde yer alıyor. 13. yüzyılda Pammakaristos kilisesi olarak inşa edilmiş olan bu tarihi yapı, 16.yüzyılda camiye dönüştürülerek günümüze kadar ulaşmış. Daha çok mozaikleri ile ilgi gören yapının şapel bölümü günümüzde Ayasofya Müzesi‘ne bağlı olan bir müze olarak faaliyet gösterirken, kuzey kilise hala camii olarak kullanılıyor.

Kurulduğu günden günümüze İstanbul’un en önemli çekim merkezlerinden biri olan Fethiye Camii, sanat ve tarih severleri bir araya getiriyor. Balat yakınlarında güzel ve merkezi bir konumda bulunan camii, İstanbul gezilecek yerler listesindeki en önemli ve en eski tarihi yapılar arasında yer alıyor.

Fethiye Camii Tarihi

foto kaynak ; flickr.com/fusion-of-horizons

Teotokostis Pammakaristos Manastırı‘nın bir kilisesi olarak 13. yüzyılın sonlarında kurulan bu tarihi yapı grubu, yan yana biri küçük iki kiliseden meydana geliyor. Dönemin önde gelen isimlerinden olan Mihail Glabes Tarkaniotes tarafından, daha önce burada bulunan İoannes Komnenos’un karısı Anna Dukaina tarafından yaptırılmış başka bir kilisenin kalıntıları üzerine inşa ettirilmiş. Günümüzde tarihi yapıdaki süslü friz üzerinde yer alan manzum kitabede ”Tarkaniotes”in ismi açıkça yazılıdır.

1294 yılında inşa edilen kilisenin güney kısmına Tarkaniotes’in eşi Maria Dukaena tarafından mezar kilisesi olarak kullanılmak üzere paraklesion yaptırılır.

Fatih’in İstanbul’u fethinden sonra Patrik II. Gennadios tarafından patriklik makamı olarak seçilerek, Havariyun kilisesinden buraya taşınılır. Bu tarihi yapının patrikhane olarak kullanıldığı dönemde yapı topluluğu genişletilerek, fırın, mutfak, yemekhane ve hücreler eklenmiş ve çevre duvarları yenilenmiş.

foto kaynak ; flickr.com/fusion-of-horizons

Patrikhane uzun bir süre bu tarihi yapıda faaliyet gösterdikten sonra, önce Aya Dimitri Kilisesi’ne, oradan da şimdi ki yeri olan Aya Yorgi’ye taşınır (1612).

16. yüzyılın sonlarına doğru boşaltılan manastır, III. Murad tarafından 1590 yılında camiye çevirilerek Fethiye Camii adını alır. Saray mimarı Dalgıç Ahmed, Apsis’in şeklini mihrabın yönüne uygulayabilmek için değiştirir. İleriye doğru bir çıkıntı yapar ve mihrabı buraya yerleştirerek üzerini de kubbe ile örter. Dalgıç Ahmed’in yapmış olduğu bu değişiklikten dolayı, apsisteki freskler de yok olur. 

Esas girişin yanına bir minare yapılır. Camii 1641 yılında çıkan bir yangından dolayı zarar görse de, kısa sürede onarılır. 1845 yılında Sultan Abdülmecid tarafından yeniden tamir ettirilen camii, Vakıflar Başmüdürlüğü tarafından 1938 yılından sonra kapsamlı bir restorasyona alınır. Bu restorasyon sırasında tarihi yapının freskler ve mozaikler üzerinde yer alan sıvalar kaldırılarak ortaya çıkarılır. Kubbedeki rutubet sorunundan dolayı da, kubbe kurşunları da bu restorasyon sırasında yenilenir.

foto kaynak ; flickr.com

1960 yılında Amerikan Bizans Enstitüsü tarafından yeniden restorasyona alınan yapıdaki Osmanlı döneminde yapılmış olan kemer sökülerek, orijinalinde olduğu gibi yerine sütunlar yerleştirilir. Buradaki bölüm restorasyon çalışmasının ardından Ayasofya Müzesi’ne bağlanır, esas bina da camii olarak yeniden ibadete açılır.

Günümüzde bu tarihi kompleks iki yapıdan oluşuyor. Biri Fethiye Camii olarak faaliyet gösterirken, diğer yapı ise Fethiye Müzesi olarak ziyaret edilebiliyor (Bugün restorasyon çalışmaları yapıldığından dolayı müze ziyarete kapalı).

Fethiye Camii Nerede ve Nasıl Gidilir ? 

Camii, İstanbul’un Fatih ilçesinde, Çarşamba’da Balat mahallesinde Fethiye Kapı Sokağı’nda yer almaktadır.

Camiye 90 ve 90B nolu İETT otobüsleri gidebilirsiniz. En yakın durak ise, 2 dakika yürüme mesafesinde olan Fethiye otobüs durağıdır.

Camiye 5 dakika yürüme mesafesinde olan Köprübaşı otobüs durağından geçen İETT otobüslerini de kullanabilirsiniz. Bunlar ; 33ES, 35D, 36CE, 41Y, 44B, 48E, 55T, 99, 99A ve 99Y nolu otobüslerdir.

foto kaynak ; flickr.com/fusion-of-horizons

foto kaynak ; flickr.com/fusion-of-horizons

Camiye Topkapı-Habibler tramvay hattını kullanarak da ulaşabilirsiniz. Edirnekapı tramvay durağında indikten sonra 10 dakika yürüyüş sonrası camiye ulaşım mümkün.

Fethiye Camii’ne metrobüsle gitmek için 34, 34A ve 34G nolu hatları kullanabilirsiniz. Ayvansaray metrobüs durağı camiye 30-40 dakika yürüme mesafesinde. Buradan geçen İETT otobüsleriyle de camiye 5 dakikada ulaşım mümkün.

foto kaynak ; flickr.com/fusion-of-horizons

YAKINLARDA NELER VAR ?

Camiye en yakın tarihi yapılardan biri Fener Rum Lisesi’dir. Ayrıca Balat gezilecek yerler listemizdeki tarihi ve turistik noktaların büyük bir bölümüne de bu camiden yürüyerek rahatlıkla ulaşabilirsiniz. Balat Ahrida Sinagogu, Sveti Stefan Kilisesi (Demir Kilise) ve Fener Rum Patrikhanesi Fethiye Camisi’ne 5-10 dakika yürüme mesafesinde yer alıyor.

Fethiye Camii Hakkında Bilgi

Caminin etrafında önceden iki tarafa da kapısı olan taştan bir avlu duvarı bulunuyordu. Ancak günümüzde bu kapılardan sadece biri duruyor. Duvar ise yıkılmaya yüz tutmuş. Ayrıca camii avlusu da medresenin yerine yapılmış olan ilkokulun oyun alanı olmuş.

foto kaynak ; flickr.com

Kubbenin içinde yer alan mozaiklerde pantokrator Hz. İsa, yan taraflarında da Tevrat Peygamberleri tasvir edilmiş. 

Apsis yarım kubbenin içindeki mozaiklerde ise, ortada Hz. İsa, bir tarafında Hz. Meryem diğer tarafında Hz. Yahya olacak şekilde betimlenmiş. Kemer ve tonozlar üzerinde de çeşitli azizler yer alır. Günümüzde kuzeyde yer alan kilise hala bir camii olarak faaliyet gösterirken, Şapel ise onarıldıktan sonra 2006 yılından beri bir müze olarak hizmet veriyor.

foto kaynak ; flickr.com/fusion-of-horizons

Fethiye Camii Mimari Özellikleri

Pammakaristos manastırı kilisesi, yani camii olarak hizmet veren yapı kapalı Yunan Haçı planında olup, üç nefli üzeri çapraz tonozlu olan bir naosdan orta mekana geçilir. Günümüzdeki bu naosdaki sütunların yerinde, kilisenin camiye çevrilirken binayı sağlamlaştırmak amacıyla eklenen altı köşeli payeler yer alır. 

foto kaynak ; flickr.com

Yapının orta mekanında yer alan dört büyük sütunun üzerini bir kubbe örter. Bu kubbe yüksek kasnaklı olup çevresine 12 pencere açılmıştır. Orta mekanı örten 5 metre çapındaki kubbe, 4 kemerin üzerine oturtulmuş 4 pantantifle taşınır. 1949 yılında yapılan restorasyon çalışmaları sırasında naosun altında 28 sütunlu bir sarnıç çıkarılmış. 

Büyük kilisenin güney tarafına yaptırılmış şapelin (Günümüzde müze) planı da kapalı Yunan Haçı şeklindedir. Üzeri kubbe ile örtülen narteks, burada en çok ilgiyi gören bölümlerden oluyor. Orta mekanın üzeri de yine bir kubbe ile örtülüdür ve yine etrafına 8 pencere açılmıştır. 

foto kaynak ; flickr.com/fusion-of-horizons

DİĞER CAMİLER

İtalyan Rönesansı etkilerinin görüldüğü bu tarihi yapının mozaik ve freskleri, en az Kariye Müzesi’ndekiler kadar etkileyici bir görünüme sahiptir. Zaten camiden çok, günümüzde müze olarak kullanılan yapı turistlerin ilgisini çekiyor. İstanbullunun ve yerli turistlerin yanı sıra yabancı turistlerin de popüler gezi duraklarından biri olan Fethiye camii, İstanbul’da mutlaka görülmesi gereken önemli tarihi eserlerden.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

SON YAZILAR

Ahi Çelebi Camii

Ahi Çelebi Camii Hakkında Bilgi | (Ulaşım, Tarihi, Hikayesi)

0
Tarihi Yarımada sınırları içerisinde, Eminönü'nde Haliç sahil şeridinde yer alan, tarihi 1500 yıllara kadar uzanan Ahi Çelebi Camii, daha çok su baskınları ile gündeme...
Anadolu Kavağı

Anadolu Kavağı

error: Content is protected !!