Ana Sayfaİstanbul Gezi RehberiMolla Zeyrek Camii Nerede, Nasıl Gidilir? & Gizemi, Hikayesi

Molla Zeyrek Camii Nerede, Nasıl Gidilir? & Gizemi, Hikayesi

İstanbul'daki en büyük ve en önemli tarihi yapılardan biri olan Molla Zeyrek Camii, uzun yıllar harap bir halde bırakılmış olsa da, 2009-2018 yılları arasında yapılan restorasyon çalışması sonucunda şehre kazandırılmış dini mabedlerimizden. 3 kiliseden oluşan bu yapının sadece güney tarafında yer alan kilisesi günümüzde camii olarak hizmet veriyor. Gizemi, hikayesi ve mimarisiyle ilginizi çekecek yapı, iç mekan süslemeleriyle ziyaretçilerini büyülüyor.

-

Küllerinden doğan İstanbul camilerinden biri olarak ünlü Molla Zeyrek Camii, kiliseden çevrilmiş ve geçirdiği son restorasyon çalışması sonucunda Fatih ilçesine kazandırılmış tarihi mabedlerimizden biri. Haliç’e hakim bir tepe üzerinde inşa edilmiş olan yapının tarihi ise, Bizans dönemine kadar uzanıyor.

Ayasofya‘dan sonra İstanbul’daki en büyük dini yapı olma özelliğine sahip olan caminin 2009 yılında başlamış olan restorasyon çalışmaları 2018 sonunda bitirilerek 2019 yılının ortasında ibadete açılmış. Günümüzde hem ibadete hem de turist ziyaretine açık olan bu tarihi camii, Fatih’te görülmesi gereken en önemli camilerden biri…

Molla Zeyrek Camii Tarihi, Hikayesi

Zeyrek Camii Tarihi

Caminin bulunduğu Zeyrek semti, İstanbul’un geçmişten günümüze uzanan tarihi dokusu içerisindeki en önemli basamak taşından biri. Tepeden bakıldığı zaman Haliç’in ve Boğaz’ın panoramik manzarasına sahip olan semt, dik merdivenleri, camileri, türbeleri, hamamları, cumbalı ahşap evleri ve parke taşlı yollarıyla ziyaretçilerine İstanbul’un tarih kokan dokusunu yaşatıyor.

İstanbul’un dördüncü tepesi üzerinde, Fatih’te Zeyrek semtinde yer alan camii, Bizans döneminde 1118-1136 yılları arasında ”Pantokrator Manastır Kilise Kompleksi” olarak inşa edilmiş. 3 kiliseden oluşan yapı, geleneksel mimari özelliğini günümüze kadar korumuş ve bir bütün olarak gelebilmiş sayılı İstanbul mabetlerinden biri.

Günümüzde bu kompleksin sadece güney tarafında yer alan kısmı camii olarak kullanılıyor.

Pantokrator Manastır Kiliseleri‘nin ilki 12. yüzyıl başlarında II. Ioannes Kommenos’un karısı Eirene tarafından, Hz. İsa’ya ithafen yaptırılmış. Eirene’nin ölümünden kısa bir süre sonra İmparator Kommenos, yapının kuzey tarafına Hz. Meryem’e sunulmuş ikinci bir kilise yaptırır. Daha sonrasında ise bu iki yapının arasına Başmelek Mikail’e ithafen mezar şapeli eklenerek kompleks oluşturulmuş.

Zeyrek Camii Tarihi

1204 yılında Latin işgali sırasında zarar görmüş ve kiliseye Katolik rahipler el koymuş. Manastır ve Kilise yağmalanarak, içerisinde yer alan değerli eşyalar ise Venedik’e götürülmüş.

Komnenos ve Palaiologos imparatorlukları başta olmak üzere, birçok yüksek rütbedeki Bizanslı, İmparator V. Ioannes Palaiologos, İmparator I. Manuel Kommenos’un eşi Sulzbach’lı Bertha, İmparator II. Ioannes ve karısı Eirene buraya gömülmüş.

İstanbul’un fethinden sonra Fatih Külliyesi yapılana kadar bu yapı, 700 öğrencinin eğitim gördüğü bir medrese olarak kullanılmış. Akşemseddin, camiye ismini veren Molla Zeyrek ve dönemin alimleri burada ders vermiş. Fatih Medreseleri inşa edildikten sonra Zeyrek Camii, dönemin en önemli din alimlerinden biri olan tasavvuf ehli ”Abdullah-ı İlahi”ye verilmiş ve bir zaviye şeklinde uzun yıllar faaliyetini sürdürmüş.

Zeyrek Camii Tarihi

18. yüzyıla gelindiğinde Molla Zeyrek Camii‘de, büyük bir restorasyon çalışması yapılmış. Bu onarım sırasında dönemin mimari anlayışı olan barok üsluplar ön plana çıkmış. 1960’lı yıllara doğru yine harap bir hale gelen camii, 1965-1970 yılları arasında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiş. Bu 5 yıllık restorasyon çalışması esnasında çürüyen ahşap döşeme kaldırıldıktan sonra, yapının süslemeli zemin işlemeleri ortaya çıkmış.

1997-1998 yılları arasında İTÜ tarafından yapılan çalışmalar esnasında, kuzeyde yer alan kilisenin çatı kaplamaları yenilenmek amacıyla kaldırıldığında, doğu duvarıyla apsisi örten yarım kubbe arasında bir grup amfora bulundu.

Çevresindeki ahşap yapılarla birlikte 1986 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi‘ne alınmış olan Zeyrek Camii’nin en son restorasyonu ise, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından 2009 yılında başlatılmış ve 2018 yılının sonlarına doğru tamamlanmış.

BENZER İÇERİKLER

Molla Zeyrek Camii Mimari Özellikleri

Mimari Özellikleri
Kaynak ; Fatihhaber.com

Camii, birbirleri ile içerden bağlantılı olan 3 kiliseden oluşuyor. Bu üç kilise arasındaki bağlantılar ise, ortak duvarlarındaki kemerli açıklıklar yardımı ile sağlanır. İstanbul’da Orta Bizans dönemine ışık tutan en önemli anıtlardan biri olarak kabul edilen bu yapı kompleksindeki üç kiliseden en iyi korunmuş olanı da güney tarafta yer alandır.

Osmanlı döneminde güney kilise içerisinde yer alan ”İkonostasis”in yerine minber yapılmış. Bir mezar şapeli olarak yapılmış ortadaki kilisenin mermer döşemeleri ve duvarlarında yer alan bezemeler ise, ne yazık ki günümüze kadar ulaşamamış.

Kuzey kilise üç nefli ve haçvari planlı olarak inşa edilmiş. Etkili bir iç mekana sahip olan bu kilisenin kuzey cephesinde yer alan pencerelerinden birinin içerisinde oldukça küçük bir mozaik parçası günümüze kadar ulaşabilmiş.

Mimari Özellikleri
Kaynak ; Fatihhaber.com

Güneydeki kilisenin 5 bölümlü esas narteksinin orta kısmının üstünü yüksek kasnaklı bir kubbe örter. Dört sütunlu kapalı haç biçimli planda inşa edilmiş olan güney yapısının apsis kısmında duvarlar üzerinde renkli mermer levhalar yer alıyor. Bu yapının kilise olduğu dönemde kemer, tonoz ve kubbelerin mozaikler ile kaplı olduğu biliniyor olsa da, günümüzde bunlardan hiçbiri görünür halde değil. Fakat 1960’lı yıllarda yapılan restorasyon çalışması sırasında pencere kemerinin içinin mozaikle süslü olduğu ortaya çıkarılmış.

Tek bir nartekse sahip olan kuzeydeki yapı ise, plan bakımından güneydeki kilisenin küçük ölçekli bir benzeridir. Ortada yer alan kubbeyi taşıyan 4 sütunun yerine daha sonra, kare kesitli olan 4 paye yapılmış. Bu yapının narteksinin dış cephesi, 1960’lı yıllarda özenle restore edilmiş. Kuzey ve Güneydeki bu iki yapının ortasında yer alan mezar şapeli ise, üstü oval bir şekilde kubbe ile örtülmüş dar ve uzun bir mekandan oluşuyor.

Zeyrek Kilise Camii

Zeyrek Camisi‘ne batıda bitişik, şimdi bir arsa halinde bulunan bir ek bina kalıntısı yer alır. Bu kalıntıların, Bizans döneminde temeller üzerine inşa edilmiş bir tekkenin kalıntısı olduğu söylenir. Buradaki Türk mimari tarzında yazılmış olan yedi satırlık kitabe üzerinde, Fatih Sultan Mehmed‘in uleması olan Akşemseddin Hoca’nın burada kaldığı belirtilmiş.

Yakın bir geçmişte şimdiki hali ile yenilenmiş olan caminin minaresi, orijinal yapısının büyük bir bölümünü koruyor. Cami avlusunda yer alan çeşme, meşhur kırk çeşmelerdendir ve caminin kadınlar ve müezzin mahfili bulunmamaktadır.

Zeyrek Camii Hünkar Mahfili, güney kilise içerisinde oluşturulmuş ve mahfile caminin batı cephesinde başlayan ve güney cephesinde 4 beşik tonoz üzerinde yükselmekte olan bir rampa yardımıyla ulaşılıyordu. Mahfil ile aynı tarihte rampanın güney cephesine bitişik olan bölümün üzeri kapatılarak ahşap bir Hünkar Kasrı oluşturulmuş.

Kaynak ; aa.com.tr

Ayrıca bu kompleks içerisinde bir de hastane bulunmaktaydı. Hastanede toplamda 50 yatak bulunuyordu. Bu yataklardan 10’u göz hastalarına, 10’u yaralılara, 10’u iç hastalıklarına, 12’si kadın hastalıklarına ve 8’i ise diğer hastalıklara ayrılmıştı. Ayrıca hastanenin her bir bölümünde acil durumlar için ek bir yatak bulunmaktaydı.

Molla Zeyrek Camii Hakkında Bilgiler

İstanbul’da camiye dönüştürülen ilk kilise olma özelliğine sahip olan bu tarihi yapı, gizemi, hikayesi ve mimarisiyle yerli turistlerin yanı sıra yabancı turistler tarafından da ilgi görüyor.

Caminin kent silüetine hakim olan doğu cephesi, bir anıtsal değer niteliği taşıyor. Harap durumda olan bu cephenin restorasyonuna 2004 yılında UNESCO desteğiyle başlanmış ve onarılarak günümüzdeki halini almış.

Caminin teras bölgesinden muhteşem bir Haliç manzarasını da seyredebilirsiniz.

Molla Zeyrek Camii Nerede ve Nasıl Gidilir ?

Zeyrek Camisi'ne Nasıl GidilirZeyrek Camisi'ne Nasıl Gidilir
Caminin hemen yanında bulunan İstanbul Kitapçısı ve Zeyrekhane

Zeyrek Kilise Camii olarak da bilinen yapı, İstanbul’un Fatih ilçesinde Zeyrek semtinde bulunuyor. Bozdoğan Su Kemeri’ne 10 dakika yürüme mesafesinde olan camiye, 28, 28T, 31E, 336E, 41Y, 71T, 77, 77A nolu otobüsleri kullanarak ulaşılabilir. Unkapanı otobüs durağı camiye en yakın olan duraklardan biri.

Çevresinde Neler Var ?

Camii çevresinde Bozdoğan Su Kemeri‘nin dışında, 10 dakika yürüme mesafesinde, İstanbul gezilecek yerler arasında popüler çekim merkezlerinden biri olan Fatih Camii de bulunuyor. Ayrıca Şehzade Camii, meşhur Vefa Bozacısı ve Süleymaniye Camii‘ne de Zeyrek Camii’den yürüyerek rahatlıkla ulaşabilirsiniz.

Ayrıca caminin hemen yanında Zeyrekhane adı verilen bir kafe/restoran bulunuyor. Eşsiz manzara eşliğinde bir şeyler yiyip içebilir, İstanbul Kitapçısı Zeyrek şubesine burada göz atabilirsiniz.

Molla Zeyrek Camii Gizemi

Molla Zeyrek Camii Gizemi
foto kaynak ; hüseyin bircan

İstanbul Fatih’te Zeyrekhane olarak bilinen bölgede yer alan Molla Zeyrek Camii’nin günümüzde park yapılmış arazine bakan sokak oldukça esrarengizdir. Bu bölgede çocukluğu geçenlere göre, parkın olduğu yer eskiden bir ahırmış. Ahırın içinde ürkütücü bir kuyu ve altında ise bir mahzen varmış. Geceleri ahırdan çığlık sesleri duyulurmuş. Bu yüzden de hayvanını ahıra bağlayan akşam saatlerinde buraya gitmeye korkarmış. Ahırın altındaki mahzenlerin derin bir tünele ev sahipliği yaptığı da söylenir. Günümüzde o ahırdan bir iz yok, yerinde bugün güzel bir park bulunuyor.

İstanbul gezilecek yerler listesinin olmazsa olmaz camilerinden biri olan Molla Zeyrek Camii, hikayesi, gizemi, mimarisi ve iç mekanıyla görülmeye değer en önemli yapılar arasında geliyor. Fatih’e yolunuz düşerse mutlaka bu camiyi de listenize ekleyin derim.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

SON YAZILAR

Ahi Çelebi Camii

Ahi Çelebi Camii Hakkında Bilgi & Ulaşım, Tarihi, Hikayesi

0
Tarihi Yarımada sınırları içerisinde, Eminönü'nde Haliç sahil şeridinde yer alan, tarihi 1500 yıllara kadar uzanan Ahi Çelebi Camii, daha çok su baskınları ile gündeme...
Anadolu Kavağı

Anadolu Kavağı

error: Content is protected !!