Ana Sayfa İstanbul Gezi Rehberi Şehzadebaşı (Şehzade) Camii | Bilgiler, Tarihi, Özellikleri

Şehzadebaşı (Şehzade) Camii | Bilgiler, Tarihi, Özellikleri

Mimar Sinan'ın en önemli eserlerinden biri olan Şehzade Camii veya diğer adıyla Şehzadebaşı Camii, Kanuni Sultan Süleyman'ın genç yaşta vefat eden oğlu Şehzade Mehmet adına yaptırdığı İstanbul'un en iyi bilinen camilerinden. Farklı mimari özellikleri, tarihi ve hikayesiyle tarihi yarımada sınırları içerisinde görülmeye değer mabetlerimizden.

-

Haşmetli bir padişahın, büyük bir mimarın ve talihsiz bir şehzadenin öyküsünü anlatan Şehzade Camii, İstanbul‘un Şehzadebaşı semtinde yer alan yapı, 16. yüzyıl Osmanlı camileri arasında mimarisiyle ses getiren mabetlerimizden biri. Mimar Sinan, dört yarım kubbeli ideal bir merkezi bir yapı meydana getirip, yarım kubbe problemini ilk defa bu camii ile ele almış. Bu özelliği sayesinde Koca Sinan, rönesans mimarlarının hayalini gerçekleştirmiş.

Mimar Sinan’ın çıraklık eserim dediği yapılardan biri olan Şehzade Camii ve Külliyesi, Kanuni Sultan Süleyman tarafından 1544-48 yılları arasında yaptırılmış. Koca Sinan, ilk bu eseri ile başlamış daha sonra kalfalık eserim dediği Süleymaniye Camii‘ni ve son olarak da ustalık eserim dediği Selimiye Camii’ni inşa etmiş. Yani Sinan’ın, Osmanlı İmparatorluğu’nun en parlak devrinin mimarı olarak anılması bu 3 eser sayesinde gerçekleşmiş.

Şehzade Camisi

Mimar Sinan’ın İstanbul’daki birçok eseri gibi oldukça ilgi gören bu camii, daha çok süslemeleri ve mimari özellikleriyle dikkat çekiyor. Hem tarih severleri hem de sanat ve mimariye merakı olanları bir araya getiren camii, İstanbul’da mutla görülmesi gereken yerler arasında.

Şehzade Camii

Şehzadebaşı Camii
Cami avlusunda yer alan şadırvan

Şehzadebaşı Camii veya Şehzade Mehmet Camii olarak da bilinen bu tarihi yapı, İstanbul’un vefa bölgesinde Şehzadebaşı semtinde bulunuyor.

Şehzade Mehmet 22 yaşındayken (1543) Saruhan Valisi olarak görev yapıyordu. Şehzadenin geçirdiği suçiçeği hastalığı yüzünden hayatını kaybetmesi, Kanuni Sultan Süleyman‘ı derin bir üzüntüye sevk etmiş ve onun adına bir külliye ve camii yaptırmak istemiş. Bunun üzerine Mimar Sinan’ı görevlendiren sultan, camii, imaret, tabhane, medrese ve sıbyan mektebinden meydana gelen külliyeyi inşa ettirmiş. Osmanlı klasik mimarisinin ilk anıt eseri olarak tarihe geçmiş olan camii ise, koca Sinan’ın çıraklık eseri olarak nitelendirdiği yapılarından biri.

Şehzadebaşı Camii

Koca Sinan, daha sonra inşa ettiği Süleymaniye ve Selimiye camilerinde daha ileri mimari çözümlemeler ve teknikler kullanmış olsa da, Şehzade Cami’nin planı Sultanahmet Camii gibi 17. yüzyılda ses getiren eserlerde beğenilerek kullanılmış.

Şehzade Camisi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Şehzadebaşı Camii

1.Mimar Sinan’ın çağlar sonrasına ışık tutan mektubu ; Birçok kez restore edilmiş Şehzade Camisi’nde, 1990’lı yıllara gelindiğinde yeni bir restorasyon çalışması başlatılmış. Bu çalışma caminin yıpranmış olan kemerleri için yapılmış. Yapılan incelemelerde mimarlardan biri, cami kemerlerinin birinde bir oyuk farketmiş ve bu oyuktan cam şişe içerisinde çıkarılan bir mektup bulmuştur. Mimar Sinan’ın yazdığı bu mektupta, ”Bu mektubu bulduğunuza göre, camii kemerlerinden biri aşındı ve siz onu nasıl değiştireceğinizi bilmiyorsunuz” yazıyordu. 

”Camii kemerlerini oluşturan taşların ömrü 400 yıllık. Bu süre sonunda taşlar çürümüş olacağından dolayı, bu kemeri yenillemek isteyeceksiniz. Yapı teknikleri 400 yıl sonra farklı olacağından bu kemeri nasıl inşa edeceğinizi bilemeyeceksiniz. İşte bu mektup, size tam olarak kemerin nasıl değişeceği hakkında bilgileri içeriyor”, Koca Sinan’ın yazdığı bu mektup kemerlerin değiştirilmesinde ve restore edilmesinde günümüz mimarisine ışık tutmuş.

Şehzade Camisi’ne hayat veren, belki de caminin yıkılmasına engel olmuş olan bu mektup, günümüzde Topkapı Sarayı‘nda görülebilir.

Şehzadebaşı Camii

2.Koca Sinan’ın İstanbul’daki İlk Eseri ; Mimar Sinan, Şehzade caminin inşaatı bittiğinde 58 yaşındaydı ve bu eseri ”Çıraklık Eserim” diye nitelendirmişti. Koca Sinan bu camiyi mimarbaşı olduktan sonra tasarlamış ve yapı, ilk selatin camisi olma özelliğine sahip. Ayrıca bu camii, Sinan’ın İstanbul’da inşa ettiği ilk camii olarak bilinir.

3.Şehzade Külliyesi’ndeki Yeşil Sütun’un Sırrı ; Kanuni Sultan Süleyman 22 yaşında ölen oğlu Şehzade Mehmet için derin bir üzüntü yaşamış ve oğlunun adına yapılacak olan caminin İstanbul’un tam merkezinde olmasını istemiş. Suriçinde çalışmalar yapmış olan Sinan, İstanbul’un tam ortasının burası olduğunu belirlemiş ve o noktaya yeşil bir sütun inşa etmiş. Ayrıca bu nokta, tarihi yarımadanın sıfır noktası olarak kabul edilir.

Şehzade Camii

4.Gelmiş geçmiş en güzel mezar yapılarından biri ; Şehzade Camii yapılmadan önce inşa edilmiş olan Şehzade Mehmet Türbesi, Osmanlı’daki en güzel mimari yapılardan biri olarak bilinir. Çok renkli bir kaplamaya sahip olan türbe, mermer ve pişmiş toprakla yapılmış. Şehzade Türbesi’nin içerisinde yer alan çiniler ise, ölüm yerine yaşamı çağrıştırmaktadır. 

5.Camii ve Avlu Bölümleri aynı büyüklükte inşa edilmiş ; Caminin kitlesi ve avlu bölümleri birbirine eş büyüklükte olduğundan, alışılmışın dışında bir mimari tasarıma sahip. Bu özelliği ile külliye ve camii, Osmanlı mimarisinin en etkileyici örneklerinden biri olarak kabul edilir.

Şehzadebaşı Camii

6.Mimar Sinan, Rönesans mimarlarının rüyasını gerçekleştirdi ; Bu camide koca Sinan, kubbe sorununu ilk kez ele almasıyla da tarihte önemli bir gelişmeye imza atmıştır. 4 yarım kubbeli bir yapı oluşturması, birçok rönesans mimarlarının rüyası olarak bilinir ve koca Sinan bu rüyayı tam anlamıyla gerçekleştirmiş ilk mimar olarak tarihe geçmiştir.

Şehzade Camisi

7.Osmanlı Mimarisi’nde tarihi değişim ; Şehzade Mehmet Külliyesi, Türk mimari tarihinde bir dönüm noktası olarak kabul edilir. İstanbul’un fethedilmesinin ardından Bizans mimarisinden etkilenmiş olan Osmanlı, Fatih Camii ile birlikte alışılmış mimari tarzı aşmaya başladı. Mimar Sinan ilk kez bu yapı ile, Osmanlı mimarisine yeni bir söylem getirmiştir.

GÖZ AT ; İstanbul gezilecek yerler adlı yazımızda, şehirdeki diğer önemli camiler ve turistik cazibe merkezleri hakkında bilgileri bulabilirsiniz.

Şehzade Camii ve Külliyesi Mimari Özellikleri

Şehzade Camii ve Külliyesi

Şehzade Mehmet Külliyesi, caddeden ve çevreden yüksek bir kesme taş ile ayrılıyor. Dış avlunun tam ortasında camii bulunur ve kare planlı bir şemaya sahiptir. Caminin merkezi kubbesi dört yarım kubbeye dayanan, dört ana kemer ile taşınmakta ve bu kemerler ise, dört fil ayağı tarafından taşınmaktadır. 

Dört yarım kubbeli camii tasarımı ilk kez Şehzade Camisi’nde deneniyor. Bu tasarım, kıble yönünde ve 90 derecelik açı ile konumlandırılmış dört yarım kubbeden oluşur. Bu tasarım daha sonradan yapılan Fatih, Sultanahmet ve Eminönü Yeni Camii‘nde de uygulanmış.

Şehzade Camii ve Külliyesi

Üç ana kapıya sahip olan caminin kıble karşıtı olan Ana Kapı ile dış avluya çıkılmaktadır. Şadırvanın bulunduğu iç avluda ise, üç kapıyla dış avluya çıkılır. 16 kubbe ve 12 sütundan oluşan revaklar iç avlunun etrafını çevrelemektedir. 

Camii minareleri ise, ana yapının kuzey ve güney yönünde bulunur. İkişer şerefeli iki minaresi üzerine yapılmış tezyinatlar, şehirdeki diğer camilerde görülmez. Bu tezyinatlar Şehzade Mehmet’in gençliğini ve dinamizmini göstermek için inşa edilmiş.

Şehzade Camii ve Külliyesi

Dış avlu 5 kapılı olup, tabhane, medrese ve türbelere ev sahipliği yapar. İmaret ve sıbyan mektebi ise, arka sokak üzerinde yer almaktadır. Şehzade Mehmet Haziresi‘nde Rüstempaşa Türbesi, İbrahim Paşa Türbesi, Hatice Hatun Türbesi ve Şehzade Mehmet Türbesi yer alır.

Şehzade Camii’ne Nasıl Gidilir ?

Şehzade Camii ve Külliyesi

İstanbul’un Fatih ilçesinde, Şehzadebaşı semtinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin karşısında bulunan camiye metro ile ulaşım için, Hacıosman-Yenikapı metro hattına binmeniz ve vişnezade istasyonunda inmeniz gerekiyor. Vişnezade metro istasyonu camiye kısa bir yürüyüş mesafesinde yer alır. 

Camiye ulaşım için tramvayları da kullanabilirsiniz. Bağcılar – Kabataş tramvayı ile camiye 7 dakika yürüme mesafesinde olan Laleli durağına ulaşabilirsiniz. Ayrıca Eminönü, Taksim veya Vezneciler’e giden otobüslere binip, İstanbul Büyükşehir Belediyesi durağında inerek de camiye ulaşmak mümkün.

Şehzade Camii ve Külliyesi

Yakınlarda Neler Var ?

Camiye 5 dakika yürüme mesafesinde bulunan yerlerden Saraçhane Parkı, bölgede görülmeye değer yerler arasında. Bunun yanı sıra, Laleli ve Süleymaniye Camii’ne de yürüyerek Şehzadebaşı Camisi’nden rahatlıkla ulaşabilirsiniz. Tarihi Yarımada sınırları içerisinde yer alan birçok yere, bu camiden yürüyerek gitmek mümkün.

Şehzade Camii ve Külliyesi

Şehzade Mehmet Türbesi

Camiye defnedilen kişiler arasında en iyi bilinen isim, 22 yaşında hayatını kaybetmiş olan Şehzade Mehmet‘tir. Şehzadenin mezarı dışında, türbenin orta kısmında Sultan Süleyman’ın kızı ”Hümaşah Sultan” son tarafta ise ”Şehzade Cihangir”in mezarı var.

Caminin dış tarafında ise, Mihrimah Sultan ve kocası Rüstem Paşa’nın mezarı yer alıyor. 

Şehzade Türbesi, klasik Osmanlı türbesi üslubunda olup, külliyede en erken bitirilen yapıdır. Sekizgen planlı olan türbenin üzeri yivli bir kubbe ile örtülmüş. Dış cepheler, yarım sütunlarla zeminden saçak bölümüne kadar birbirinden ayrılır ve üzerine kırmızı taştan yapılmış bir silme yerleştirilmiştir. 

Şehzade Camii ve Külliyesi

Oldukça zengin bir bezemeye sahip olan türbenin giriş kapısının iki yanında, birbirine benzeyen iki çini pano yer alır. Bitkisel motifli olan bu çinilerin üzerine ”Allah’tan başka ilah yoktur” ve ”Doğru konuşan Emin olan Muhammed O’nun Peygamberi’dir” ibaresi yazılı. Şehzade Mehmet Türbesi çinileri, kırmızı, gri, kirli beyaz renklerde yapılarak, kıvrık dallara, çeşitli çiçeklere, lotus ve palmete yer verilmiştir.

Şehzade Camisi

Türbe, toplamda 30 pencere ile aydınlatılmış. Alt sırada yer alan pencereler sivri kemerli, dikdörtgen söveli ve porfir alınlıklı olarak tasarlanmış. Üst sırada yer alan pencereler ise, yine sivri kemerli olup dikdörtgen çerçeveler içerisine alınmış. Bu kemerler, kırmızı ve beyaz taşlardan örülmüş.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

SON YAZILAR

Ahi Çelebi Camii

Ahi Çelebi Camii Hakkında Bilgi | (Ulaşım, Tarihi, Hikayesi)

0
Tarihi Yarımada sınırları içerisinde, Eminönü'nde Haliç sahil şeridinde yer alan, tarihi 1500 yıllara kadar uzanan Ahi Çelebi Camii, daha çok su baskınları ile gündeme...
Anadolu Kavağı

Anadolu Kavağı

error: Content is protected !!