Ana Sayfaİstanbul Gezi RehberiEyüp Sultan Camii Hakkında Bilgi | Tarihi, Özellikleri, Ulaşım

Eyüp Sultan Camii Hakkında Bilgi | Tarihi, Özellikleri, Ulaşım

Padişahların kılıç kuşanarak sultanlığa adım attığı, çeşmesinden akan suyun kutsal sayıldığı, gönüllerdeki dileklerin göğe yükseldiği, İstanbul'un mabedi yerlerinden biri olan Eyüp Sultan Camii ve Türbesi, manevi atmosferi, tarihi ve mimari yapısıyla İstanbul'da görülmesi gereken önemli yapılar arasında.

-

1458 yılında, yani İstanbul‘un fethinden 5 yıl sonra inşa edilmiş olan Eyüp Sultan Camii ve Türbesi, İstanbul’un Eyüp semtinde bir külliye yapısı olarak inşa edilmiş. İslamiyeti ilk kabul edenlerden Hz. Eyyub El-Ensari‘nin kabrinin bulunduğu yer olmasından dolayı da islam alemince kutsal olarak kabul edilen bir yer. 

1766 yılındaki deprem sırasında yıkılan camii binasının ardından tüm külliye yeniden planlanmış. Türbe, imaret, camii, medrese ve iki hamamdan oluşan külliye içerisinde en çok ziyaret edilen yer ise, şüphesiz Eyüp Sultan Türbesi oluyor. 

Eyüp Sultan Camii Tarihi

Eyüp Sultan Camii Tarihi

1458-59 yılları arasında Fatih Sultan Mehmet tarafından inşa ettirilmiş olan Eyüp Sultan Camii’nin mimarı hakkında net bir bilgi bulunmuyor olsa da, 1798-1800 yılları arasında inşa edilen ikinci caminin mimarı ”Uzun Hüseyin Efendi” olarak bilinir ve Sultan III. Selim zamanında yapılmış. 

Camii ve diğer eserler zaman içerisinde meydana gelen depremler ve diğer afetler sonucu harap olmuş. Sadece hamam ve türbe ilk yapıldığı şekliyle günümüze kadar ulaşabilmiş. Camii, en büyük hasarı 1766 depreminde almış. Bu depremin ardından yapılan onarım yetersiz kalınca, camii 30 yıl sonra III. Selim tarafından yeniden inşa ettirilmiş.

III. Selim, çıkardığı fermanda caminin ilk yapıldığı şekli ile, aslına uygun onarılmasını istemiş. Ancak bu onarımın mimarlar tarafından uygun olmadığı belirtildikten sonra, caminin tamamen yıkılmasını emretmiş. Caminin temeli 1798 yılında yeniden atılır ve Uzun Hüseyin Efendi nezaretinde 28 ay gibi bir sürede tamamlanarak 1800 yılında Sultan tarafından ibadete açılmış.

Eyüp Sultan Camii İçi

Caminin harem avlusu ve içindeki şadırvan, imam-hatip, türbedar odaları, muvakkithane, müezzin-kayyım ve hünkar mahfiline giden merdiven yine III. Selim tarafından caminin yapılışı sırasında külliyeye eklenmiş. 

Tarihinde birçok kez onarılmış olan camii ve türbesi, en son kapsamlı restorasyon çalışmasını 1956-1958 yılları arasında görmüş. Restorasyon çalışması, dönemin Başbakanı Adnan Menderes‘in talimatıyla Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yapılmış.

Eyüp Sultan Camii ve Türbesi Fotoğrafları

 

Eyüp Sultan Camii Hakkında Bilgiler

Fatih Sultan Mehmet döneminde inşa edilmiş ve İstanbul’un en önemli mabedlerinden biri haline gelmiş külliyenin bir parçası olan Eyüp Sultan Camii, günümüze kadar orijinal mimarisini koruyamamış. 1458 yılında inşa edilmiş olan camii, 1766 yılındaki depremde ağır hasar almış ve 20 yılın ardından yeniden inşa edilmiş.

Uzun bir süre İstanbul’un ibadet merkezi olan camii, 1894 yılında meydana gelen büyük depremin ardından detaylı bir restorasyon sürecinden  geçmiş, camideki birçok ayrıntını yeniden yapılması gerekmiş. Hal böyle olunca da günümüze Fatih döneminde yapılan orijinal camiden pek bir şey kalmamış. Ancak yine de, tüm görkemi ve zerafetiyle İstanbul’da mutlaka görülmesi gereken mabedlerimizden biri.

Eyüp Sultan Türbesi

Hz.Muhammed’in sancaktarı Hz. Eyyub El-Ensari orduyla Bizans’ın kuşatmasına gelirken yolda vefat etmiş, vasiyeti üzerine İstanbul civarına, Eyüp Sultan Camii’nin olduğu yere gömülmüş. Mezarı ise İstanbul’un fethinden sonra bulunmuş. Fatih Sultan Mehmet’in emriyle buraya da bir türbe yapılmış, fakat tarihçiler hazretin mezarının tam olarak nerede olduğundan da emin değiller.

Ebu Eyyüb El-Ensari, doğum adı Halid bin Zeyd bin Kuleyb, Hicretten sonra İslam peygamberi Muhammed’i Medine’deki evinde misafir eden ve Türkiye’de “Eyüp Sultan” olarak tanınan sahabe. Bugün Eyüp Sultan Türbesi’nde Ebu Eyyüb El-Ensari’nin kabrini görebilirsiniz.

Her yıl yüzbinlerce inananın ziyaret ettiği Eyüp Sultan Türbesi, caminin yanı başında yer alıyor.

Yapımında oldukça değerli taşların kullanılmış olduğu türbe, sekiz köşeli ve kubbeli olarak inşa edilmiş. İlk inşa edilen caminin günümüze kadar sağlam bir şekilde ulaşamayıp, ikinci kez inşaası gerekse de, türbe günümüze kadar yıkılmadan gelebilmiş. Bunun en önemli nedeni de türbe yapımı sırasında kullanılan ”Kefeki” adı verilen dayanıklı taşların tercih edilmesi. 

Eyüp Sultan Türbesi
Eyüp Sultan Türbesi

Türbeyi daha görkemli kılmak adına İznik ve Kütahya çinileri kullanılmış. Daha sonradan, III. Selim tarafından ahşap ve gümüş işlemelerden oluşan bir sanduka yaptırılmış. Sanduka üzerindeki hattat işlemeler ise, dönemin en önemli hattat ustalarından olan ”Mustafa Rakım Efendi” tarafından yapılmış. 

Eyüp Sultan Cami’nin bahçesinde yer alan kabirlerde, Türkiye tarihinin önemli şahsiyetlerinden bazıları yatıyor. Bunlar ; Osmanlı hükümdarlarından olan Sokullu Mehmet Paşa, Ziya Osman Saba, Necip Fazıl, Fevzi Çakmak, Ferhat Paşa, Mehmet Paşa, Ahmet Haşim, Beşir Fuat ve Siyavur Paşa’dır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR 

Eyüp Sultan Camii Nerede ve Nasıl Gidilir ? 

İstanbul’un Eyüp semtinde Haliç kıyısında bulunan camiye ulaşım için Eminönü’nden hareket eden belediye otobüslerini kullanabilirsiniz. 47, 47Ç, 47E, 47N nolu otobüsler ile camiye ulaşmak mümkün.

Taksimden camiye ulaşım için ise, 54 HT, 36 T (Hasköy- Taksim) nolu otobüsleri kullanabilirsiniz.

Camiye metro ile ulaşım için, Yenikapı-Atatürk Havalimanı metro hattını veya Kirazlı-Yenikapı hattını kullanarak Bayrampaşa’ya gelmeniz gerekiyor. Buradan yürüyerek 15-20 dakika içerisinde camiye ulaşmak da mümkün.

YAKINLARDA NELER VAR?

Camiye en yakın turistik cazibe merkezlerinden biri Pierre Loti Tepesi. Yaklaşık 15 dakika yürüyüş sonrası ulaşabileceğiniz bu tepe, İstanbul’u en iyi seyredebileceğiniz yerlerden biri. Teleferikle tepeye çıkabilir, tepede yer alan mekanlardan birinde manzara eşliğinde bir şeyler yiyip içebilirsiniz.

Bunun yanın Cafer Paşa Medresesi ve Zal Mahmut Paşa Camii de, Eyüp Sultan Camisi’ne  kısa bir yürüyüş mesafesinde bulunur.

Eyüp Sultan Camii Mimari Özellikleri

Eyüp Sultan Camii Mimari Özellikleri

Günümüzde camii dikdörtgen planlı ve merkezi kubbelidir. Merkezi kubbe dört yandan 8 yarım kubbe ve fil ayakları ile destekleniyor. Cümle kapısı önündeki Sinan Paşa Kasrı, ikinci camii inşaatı sırasında, 1798 yılında yıkılmış. Yerinde ulu bir çınar ağacı, gölgesinde etrafı parmaklı olan bir set ve çimen sofa bulunuyor. Parmaklığın dört köşesinde de, Hacat ve Kısmet çeşmeleri olarak anılan 4 çeşme bulunuyor. Sultan III. Selim Mevlevi olduğundan dolayı, parmaklıkların üzerine Mevlevi sikkelerini de ekletmiş.

Günümüzdeki kesme taştan minareler, eski minarelerin kaideleri üstünde yeniden inşa edilmiş. Minarelerin asimetrik konumlardan dolayı, farklı dönemlerde yapılmış olabileceği de düşünülüyor. Minarelerin gövdesi çokgen planlı olup, çift şerefelidirler. Şerefe altında da mukarnas sarkıtları yer alıyor. Ayrıca petek ile külahın birleştiği yerlerde firuze renginde çiniler bulunur.

Geniş bir niş içinde yer alan mihrap oldukça özenlidir. Çokgen olan mihrap nişinin tüm kenarı süslü şeritlerle vurgulanmış. Mihrap kavsarası ise, dilimli bir kemer ile kuşatılmış. Ayrıca nişin üzerinde ayet kitabesi bulunmakta ve mihrap kıvrımlı bitkisel motifler ile süslenmiş.

Eyüp Sultan Camii Mimari Özellikleri

Geç dönem unsurları taşıyan süsleme unsurlarıyla bezeli olan minber, beyaz mermerli. Süpürgelik, aynalık, giriş ve taç kısımlarında kıvrımlı bitkisel motifler ile oluşturulmuş süsleme kompozisyonları yer alır.

Yapının avlu girişleri, taç kapısı, mihrap ve minberi barok tarzda dekoratif unsurlar ile bezeli. Ayrıca caminin içerisinde ve avlusunda çok sayıda renkli cam kullanılmış. Merkezi kubbenin içinde mavi ve kırmızı renklerin ağırlıkta olduğu ve klasik dönem özelliklerine sahip kalemişi süslemeler vardır. 

Son cemaat yerinin cephesindeki pencereler mermerden dikdörtgen forumludur ve üzerindeki hafif çökertme ise yuvarlak kemerli. Alt ve üst sıralarda pencere formları aynıdır. Her bir kemer açıklığına 2’şer pencere yerleştirilmiş. İkili pencere dizileri arasında da, barok üslupta bir dış mihrap bulunuyor.

Büyük mezarlıklar ile çevrili bir külliyenin içerisinde yer alan Camii, türbe ve medrese ile aynı avlu içerisinde bulunuyor. Bir camii olmaktan öte, islam alemince kutsal kabul edilen noktalardan biri olarak bilinen ve haliç kıyısında bulunan bu camii Günümüzde İstanbul’daki en çok ziyaret edilen camilerimizden biri ve mutlaka görülmeye değer.

Güneye doğru çıkıntı yapan geniş bir niş içinde yer alan mihrap özenli yapısıyla dikkat çekiyor. Çokgen bir plana sahip olan mihrap nişinin her kenarı süslü şeritlerle vurgulanmış.

Mihrap kavsarası dekoratif dilimli bir kemerle kuşatılmış. Nişin üzerinde bir ayet kitabesi vardır. Mihrap, kıvrımlı bitkisel motiflerle taçlandırılmış. Beyaz mermerden minber, yine geç dönem üsleme unsurları ile bezeli. Aynalık, süpürgelik, giriş ve taç kısımlarında kıvrımlı bitkisel motiflerin oluşturduğu süsleme kompozisyonlarına yer verilmiş.

Yapının gerek avlu girişleri gerekse taç kapısı, mihrap ve minberi Barok karakterli dekoratif unsurlarla bezeli. Ayrıca caminin içinde ve avlusunda çok miktarda renkli cam kullanılmış. Merkezdeki kubbenin içinde kırmızı ve mavi tonların ağırlıkta olduğu ve klasik dönem özellikleri gösteren kalemişi süslemeler de oldukça dikkat çekici. Küçük kubbeler içinde ise caminin yapıldığı dönemin özelliklerine uygun, ağırlıklı olarak sarı ve yeşil renkte, kıvrımlı kalemişi motifler yer alır.

Türklerin çok iyi bildiği, yabancı turistlerin pek tanıdık olmadığı Eyüp Semti, romantik aşıkların buluşma noktası olmasının yanı sıra, Haliç’e karşı nostalji yaşamak isteyenlerin yeri Pierre Loti Kahvesi’ne de ev sahipliği yapıyor. Eyüp’e kadar gelmişken, camii ve türbe ziyaretinizden sonra Pierre Loti’ye uğramayı da unutmayın.

İLGİLİ YAZILAR

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

SON YAZILAR

Ahi Çelebi Camii

Ahi Çelebi Camii Hakkında Bilgi | (Ulaşım, Tarihi, Hikayesi)

0
Tarihi Yarımada sınırları içerisinde, Eminönü'nde Haliç sahil şeridinde yer alan, tarihi 1500 yıllara kadar uzanan Ahi Çelebi Camii, daha çok su baskınları ile gündeme...
Anadolu Kavağı

Anadolu Kavağı

error: Content is protected !!