Ana Sayfa İstanbul Gezi Rehberi Balıklı Meryem Ana Rum Manastırı

Balıklı Meryem Ana Rum Manastırı

-

Zoohodos Kilisesi olarak da bilinen Balıklı Meryem Ana Rum Manastırı, İstanbul Zeytinburnu’nda Balıklı semtinde bulunuyor. Şehirdeki en az bilinen kiliselerden biri olmasının yanı sıra, İstanbul‘un en eski kiliselerinden biri.

Manastırın tarihi Doğu Roma İmparatorluğu’na, 559 yılına kadar uzanıyor. İmparator I. Justinianus tarafından inşa ettirilmiş olan yapı, Osmanlı döneminde 1835 yılında yeniden inşa edilerek günümüzdeki görkemli haline kavuşturulmuş. Rum Ortodoksluğu Mezarlığı’nın hemen yanında yer alan manastır, Panagia Topkapı, Panagia Pege ve Zoohodos Piyi Kilisesi olarak da adlandırılıyor. 

Balıklı Meryem Ana Rum Manastırı Hakkında Bilgi

Kaynak ; commons.wikimedia.org/dosseman

Manastır kompleksi içinde kilise, Rahibelerin kaldığı bir bölüm, yönetim binası, büyük isimlerin mezarları ve dünyanın dört bir yanından manastırı ziyaret edenlerin konaklayabileceği yatakhane bölümü bulunuyor. Bunun yanında manastırın avlusunda birçok heykel de görülebiliyor. Tabii manastırın ünü Balıklı Ayazması‘ndan geliyor. Çok sayıda rivayete konu olan Ayazma, manastırın genelinden ve kiliseden çok daha fazla ilgi görüyor.

Kilisenin giriş kapısı üzerinde yer alan ‘iki horoz figürü’, 1835 yılında İstanbul’da yaşanan depremden dolayı zarar gören tarihi yapının yeniden inşası konusunda ortaya çıkan anlaşmazlığı çözmek için yapılan horoz dövüşünde Rum cemaatin horozunun Ermeni cemaatinin horozuna galip gelmesini simgeliyor. 

Manastırın duvarlarında Orta Çağ’dan kalma çok sayıda tabloda görülebiliyor. Bunlar arasında en dikkat çekenler ise, Hz. İsa ve Meryem Ana portreleridir.

Manastırın hemen karşısında bir de ‘Manastır Cafe’ bulunuyor. Burada manastır ziyareti öncesi veya sonrası güzel bir kahvaltı yapabilir, bir şeyler atıştırabilir yada kahve molası verebilirsiniz. Mekan, İstanbul’un hareketli, kalabalık ve gürültülü cafelerinin aksine çok daha sakin ve huzurlu bir atmosfere sahip.

Balıklı Ayazması

Balıklı Ayazması

Kilisenin kuzeybatı köşesinde yer alan, orijinal adı (Yunanca) Zoodokhos Peges, yani ‘Hayat Bağışlayan Kaynak’ olan Ayazma, Hz. Meryem’e ithafen yapılmış. Ayazmaların şifa verdiğine inanılır ve kutsal su kaynakları kabul edilir. 

Şehrin dışında yer alan bölge, Bizans İmparatorlarının ve eşlerinin sık sık ziyaret ettiği bir sağlık merkezi olmasının yanı sıra, o dönem halkı tarafından bir mesire yeri olarak da kullanılmış. 18. yüzyıldan sonra, havuzundaki balıklardan dolayı Müslümanlar buraya ‘Balıklı Ayazması’ adını vermiş ve bugüne kadar bu isimle anılagelmiş. 

Balıklı Ayazması, İstanbul’un en önemli 3 ayazmasından biri (Balıklı, Blaherna ve Hodegetria). Rivayete göre I. Leon 457-474 yılları arasında, İmparator olmadan önce kendisine suyun yerini soran kör bir kişinin gözlerine buradaki sudan sürmüş ve sonrasında da kör adamın gözleri açılmış. Bunun üzerine I. Leon pınarın mucizesini farketmiş ve bu ayazmayı yaptırmış.

Balıklı Meryem Ana Rum Manastırı Tarihi

Kaynak ; commons.wikimedia.org/dosseman

Manastır içerisinde yer alan kilise ve ayazma uzun bir süre boyunca, I. Justinianus, eşi ve dönemin önde gelen isimleri tarafından şifa merkezi olarak kullanılmış. Kesin bir bilgi olmamakla beraber, o dönemde yaşayan halkın burayı bir mesire yeri olarak kullanıldığı da söyleniyor.

6. yüzyılda inşa edilmiş olan kilise, 705 yılında İstanbul’a saldıran Bulgarlarca tahrip edilmiş ve 741 yılındaki depremde de zarar görmüş. 790 yılında Eirene, 870 yılında da I. Basileos tarafından iki kez onarılan yapı, 924 yılında ayazması ile birlikte Bulgarlar tarafından yeniden yıkılınca I. Romanos Lakapenos tarafından yeniden inşa edilmiş. 

1204-1261 yılları arasında, Latin işgali sırasında şehirdeki birçok kilise gibi bu tarihi yapıda yağmalanmış. İstanbul’un fethinden sonra yıkıldığı, harap olduğu ve bakımsız kaldığı söylenen günümüzdeki kilise aynı temel üzerinde yapılan üçüncü kilise olup, Marki Kalfa ve Nikolaos Pağcıoğlu tarafından 1833 fermanı ve Patrik I. Konstantinos’un çabalarıyla gerçekleştirilen inşaat çalışmaları 1835 yılında tamamlanmış ve tarihi kilise yeniden ibadete açılmış. Kilisedeki kitabelere göre de, yapıda son olarak 1933 yılında restorasyon çalışması yapılmış.

Kaynak ; commons.wikimedia.org/dosseman

Balıklı Meryem Ana Rum Manastırı Nerede ve Nasıl Gidilir ? 

İstanbul’un Zeytinburnu ilçesinde, Balıklı semtinde bulunan Balıklı Meryem Ana Rum Manastırı’na 93, 93C, 93M ve 93T nolu İETT otobüsleriyle gidebilirsiniz. Silivrikapı otobüs durağı, manastırın girişine 5 dakika yürüme mesafesinde bulunuyor.

Ayrıca Göğüs Hastanesi ve Kozlu otobüs durağı da, manastıra yürüme mesafesinde bulunuyor (10 dakika). 

Manastıra en kolay tramvaylarla ulaşabilirsiniz. Zeytinburnu – Kabataş tramvay hattına binerek Seyitnizam tramvay durağında inebilirsiniz. Bu tramvay durağı ile manastır arası sadece 7 dakika yürüme mesafesinde.

Adres: Seyitnizam, 34015 Zeytinburnu/İstanbul

Kaynak ; commons.wikimedia.org/dosseman

Balıklı Meryem Ana Rum Manastırı Ziyaret Saatleri ; Manastır içerisindeki kilise ve ayazma 16:00’dan önce isteğe bağlı olarak ziyaret ettirilebiliyor. Yani manastırı ziyaret ettiğinizde kilise ve ayazmanın kapalı olma ihtimali var. Ancak çoğu zaman görevliyle birlikte kiliseyi hafta içi 16:00’dan önce görebiliyorsunuz. Hatta kilisede çalışan görevli size manastırın tarihi hakkında bilgiler de veriyor. 

Pazar günleri manastırın kilisesinde ayin yapılıyor. Dilerseniz bu ayin sırasında da bu tarihi yapıyı ziyaret edebiliyorsunuz. Fakat biraz kalabalık olduğundan dolayı, çok daha sakin bir zamanda, hafta içi burayı ziyaret edebilirsiniz. Eğer manastır içindeki görevliyi bulabilirseniz, hem kiliseyi hem de ayazmayı görebilirsiniz. Manastır görevlisinin ziyaretçileri gezdirme veya bilgilendirme gibi bir sorumluluğu veya görevi de yoktur. Yani görevlinin o anki ruh haline bağlı olarak tarihi yapıyı görebiliyorsunuz 🙂

Kaynak ; commons.wikimedia.org/dosseman

Balıklı Ayazması hakkında rivayetler ; 

Balıklı Meryem Ana Rum Manastırı’nda yer alan Balıklı Ayazması hakkında çok sayıda efsane ve rivayet bulunuyor. Bunlardan en iyi bilineni ise ; Türklerin İstanbul’u kuşattığı sırada bir rahip manastırda balık kızartıyormuş. Manastırda bulunan bir diğer rahip yanına gelip ‘İstanbul Düştü’ diyince rahip ‘Şu tavadaki balıklar canlanmadan buna inanmam’ der. Tam o anda da balıklar tavadan sıçrayıp suda yüzmeye başlamış.

Bir diğer rivayete göre de, yukarıda da belirttiğimiz gibi 457 yılında I. Leon, İmparator olmadan önce kör bir adamla karşılaşıp, buradaki suyu adamın yüzüne sürmesiyle gözünün açılmasıdır. 

Zeytinburnu gezilecek yerler arasında son zamanların popüler gezi güzergahlarından biri olan Balıklı Meryem Ana Rum Manastırı, hem mimari yapısı hem de iç süslemesi ve hikayesiyle görülmeye değer tarihi yapılardan.

İLGİLİ ;

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

SON YAZILAR

Ahi Çelebi Camii

Ahi Çelebi Camii Hakkında Bilgi | (Ulaşım, Tarihi, Hikayesi)

0
Tarihi Yarımada sınırları içerisinde, Eminönü'nde Haliç sahil şeridinde yer alan, tarihi 1500 yıllara kadar uzanan Ahi Çelebi Camii, daha çok su baskınları ile gündeme...
Anadolu Kavağı

Anadolu Kavağı

error: Content is protected !!